Klasa I

 

Program wychowawczy oparty na wartościach dla klasy I szkoły podstawowej zawiera zbiór wartości dotyczących przede wszystkim zagadnień życia społecznego związanego z rozwojem dziecka.

Pozytywna relacja ze wszystkimi kolegami w klasie

Wychowanie dziecka w pierwszych latach szkoły podstawowej powinno być nakierowane m.in. na nabywanie umiejętności społecznych: kontaktowania się i tworzenia relacji z rówieśnikami i z innymi ludźmi z otoczenia szkolnego. To także wykształcenie w dziecku pozytywnej postawy wobec drugiego człowieka. Dziecko rozumie, że każdy uczeń w klasie ma takie same prawa jak ono, że wszyscy uczniowie są wartościowi i każdy z nich jest potrzebny.

Pozytywna relacja ze wszystkimi ludźmi spotykanymi na terenie szkoły: nauczyciele, wychowawcy, dyrekcja i personel techniczny

Dziecko rozpoczynające naukę w szkole podstawowej poznaje zasady funkcjonowania placówki, poznaje jej pracowników: dyrekcję, sekretarki, nauczycieli, personel techniczny. Dziecko wdrażane jest do kultury bycia wobec wszystkich tych osób i do szacunku dla ich pracy. Uczeń w pierwszej klasie szkoły podstawowej przebywa już kilka godzin w szkole, staje się więc ona dla niego drugim domem. Środowisko szkolne jest dla dziecka środowiskiem wychowawczym, analogicznym do środowiska rodzinnego.

Pozytywna relacja względem kolegów, koleżanek w szkole i poza szkołą

Wychowanie dziecka w pierwszych latach szkoły podstawowej powinno być nakierowane m.in. na nabywanie umiejętności społecznych: dziecko potrafi nawiązywać i podtrzymywać relacje i przyjaźnie z rówieśnikami.

Dynamiczna i pozytywna grupa podwórkowa, blokowa

Dziecko potrafi nawiązywać i podtrzymywać relacje i przyjaźnie z rówieśnikami. Niektóre z tych relacji przerodzą się w późniejszym okresie w głębsze więzi, które niejednokrotnie przetrwają aż do wieku dorosłego.

Dobre znajomości międzyludzkie, międzykoleżeńskie

Wraz z rozwojem społecznym dziecka powinny iść w parze kultura bycia oraz kształtowanie postawy życzliwości wobec innych ludzi. Znajomości i przyjaźnie nie ograniczają się jedynie do kręgu domu i szkoły. Należy zadbać o ty, by dziecko miało przyjaciół także poza szkołą, pielęgnowało te znajomości poprzez spotkania i zabawy w domu i na podwórku.

Wartość grupy społecznej, w której się żyje: wiejskiej, małomiejskiej, wielkomiejskiej (osiedle)

Warto rozwijać odpowiedzialność dziecka za swoje środowisko i kształtować w nim postawę życzliwości wobec osób żyjących obok. Poznawanie wartości własnej grupy społecznej dokonuje się również poprzez poznawanie historii swojej małej Ojczyzny.

Wartości wspólnotowego życia

Dziecko w wieku wczesnoszkolnym rozpoczyna własne doświadczenia życia we wspólnocie szkolnej i klasowej. Świat dziecka rozpoczynającego naukę w szkole podstawowej rozszerza się. Poza dotychczasową wspólnotą rodzinną, dziecko doświadcza również relacji we wspólnocie klasowej, szkolnej, lokalnej, a także narodowej poprzez uczestnictwo w uroczystościach szkolnych związanych z obchodami świąt narodowych.

Wartość przekazywanych informacji poprzez radio

Dziecko styka się z różnego typu mediami i środkami społecznego przekazu. Jest to między innymi także radio. Dzieci, adekwatnie do swojego wieku uczą się umiejętności gromadzenia i weryfikowania informacji zdobytych tą drogą. Warto proponować dzieciom audycje, które są wartościowe, poszerzają ich wiedzę o świecie, wyobraźnię i wrażliwość. W tym wieku należy unikać nadmiaru informacji i bodźców, tzw. „szumu informacyjnego”.

Wartość przekazywanych informacji poprzez telewizję

Już od najmłodszych lat dziecko styka się z różnego typu mediami i środkami społecznego przekazu. Jedno z najbardziej popularnych to telewizja. Dzięki niej dzieci, adekwatnie do swojego wieku, mogą się uczyć umiejętności gromadzenia i weryfikowania informacji zdobytych tą drogą. Warto proponować dzieciom programy, które są wartościowe, poszerzają ich wiedzę o świecie, wyobraźnię i wrażliwość.

Wartość przekazywanych informacji poprzez Internet

Internet jest obecnie stale rozwijającym się medium. Już nawet kilkuletnie dzieci mają do czynienia z siecią internetową. Należy uczyć dzieci, że Internet może być źródłem wiedzy, zabawy i rozrywki, jak również zagrożeniem dla małego użytkownika. Począwszy od wieku wczesnoszkolnego dziecko powinno uczyć się nie tylko obsługi technicznej, informatycznej komputera, ale również swoistego savoir-vivre`u w sieci i umiejętności unikania zagrożeń.

Wartości przekazywane przez teatr

Teatr jest dziedziną sztuki, która pogłębia i pobudza wrażliwość i wyobraźnię dziecka. Nawet najmłodsze dzieci z powodzeniem uczestniczą w tego rodzaju wydarzeniach artystycznych. Spektakle teatralne, w których dzieci uczestniczą powinny być dobierane odpowiednio do ich wieku, rozwoju i wrażliwości. Ważnym przeżyciem jest dla dziecka wyjście do teatru wraz z klasą

Wartości przekazywane przez: filmy, kino, wideo, filmy autorskie (mała kamera)

Począwszy od wieku wczesnoszkolnego dziecko używa nierzadko bardzo zaawansowanego technicznie sprzętu: telefonu komórkowego czy kamery. Warto zwrócić uwagę, że powinno ono uczyć się nie tylko jego obsługi technicznej, ale również wartości merytorycznej tworzonych przez siebie zdjęć czy filmów, a także swoistego savoir-vivre`u używania tego typu sprzętu. Dzieci powinny za pomocą tworzonych przez nie filmów rozwijać własną kreatywność, nie zaś używać ich do zabijania wolnego czasu i nudy.

Wartość religii, którą się wyznaje

Dziecko w wieku wczesnoszkolnym pogłębia swoją wiedzę religijną. Uczestniczy w lekcjach religii, zna podstawowe zasady swojej wiary, modlitwy. Dobrze jest, jeśli przekaz na temat wyznawanej religii w domu i w szkle jest spójny. Dzieci przyglądają się i naśladują sposób przeżywania wiary w swoim najbliższym środowisku, dlatego bardzo ważna jest postawa rodziców i dziadków – pierwszych, którzy przekazują dziecku wiarę i treści religijne

Ekologiczny sposób życia

Edukacja wczesnoszkolna obejmuje edukację proekologiczną. Już od wczesnych lat szkolnych uczymy dzieci, że człowiek jest częścią przyrody ożywionej oraz odpowiedzialności za środowisko przyrodnicze i wrażliwości na problematykę związaną z ekologią. Najlepiej, gdy dzieci dbają o ekologię swojego najbliższego otoczenia: domu, podwórka, szkoły, miasta czy wsi i regionu. Warto włączać uczniów w oddolne inicjatywy na rzecz ochrony środowiska, zwłaszcza środowiska najbliższego dziecku.

Znaczenie i niezbędność ludzkiej pracy

W wieku wczesnoszkolnym dziecko rozwija się społecznie, uczy współpracy z innymi, odkrywa swoją rolę w społeczeństwie oraz role innych ludzi. W procesie wychowawczym podkreśla się, że praca i nauka są bardzo ważnymi elementami życia, warunkują rozwój oraz budują dojrzałość dziecka. Także praca innych ludzi jest pożyteczna, a każda z nich potrzebna całemu społeczeństwu. Dzięki wspólnej nauce i pracy tworzą się społeczne więzi.

Wartość materialnego wymiaru życia ludzkiego, wartość pieniądza

Rozwój społeczny dziecka w początkowym etapie edukacji szkolnej dotyczy właściwego rozumienia materialnego wymiaru ludzkiego życia. Dzieci rozwijają swoje umiejętności społeczne i matematyczne, same potrafią zrobić drobne zakupy, jak również oszczędzać na rzecz, o której marzą. Edukacja na tym etapie powinna kształtować umiejętność dzielenia się z innymi oraz wyzbywania się postawy egoistycznej i roszczeniowej. Dzieci rozumieją, że wymiar materialny nie jest jedynym wymiarem ludzkiego życia, a miarą człowieka nie jest jego stan posiadania. Już wówczas należy kształtować wrażliwość na potrzeby innych.

Wartości różnorakich powołań: małżeństwo, życie samotne, życie duchowne

Dziecko w wieku wczesnoszkolnym obserwuje wokół siebie ludzi posiadających różne powołania życiowe, żyjących w rodzinach lub bez niej. Dziecko zauważa, że niektórzy ludzie z własnego wyboru lub też z powodu rozmaitych okoliczności nie żyją w rodzinach czy też w pełnych rodzinach. Z pewnością te sytuacje wymagają rozmowy z dzieckiem, gdyż wzbudzają one w nim naturalne zainteresowanie. Warto wyjaśnić dziecku dlaczego ludzie decydują się na rezygnację z rodziny ze względu na wyższe dobro, jak stan duchowny lub też żyją sami ze względu na okoliczności życiowe, których doświadczają (rozwód, śmierć małżonka, wyjazd małżonka do pracy za granicą itp.)

Wartość życia człowieka w aspekcie społecznym. Jestem członkiem danego społeczeństwa

Dziecko na początku swojej edukacji szkolnej poznaje symbole i tradycje narodowe. Czuje się włączone we wspólnotę narodową poprzez uczestnictwo w obchodach świąt narodowych. Podstawa programowa w klasie pierwszej zakłada, że uczniowie znają polski hymn oraz polskie symbole narodowe, jak również czynnie uczestniczą w uroczystościach i świętach narodowych. Pierwsze lata edukacji szkolnej to także poznawanie polskiej kultury w różnych jej wymiarach.

Godność mojej osoby oraz godność innych ludzi

Dziecko w wieku wczesnoszkolnym rozpoczynając swoją edukację, rozpoczyna także własny rozwój i proces samowychowania. W tym celu powinno zrozumieć kim jest, jakie są jego mocne strony, a które są słabsze i wymagają wysiłku i pracy. Oczywiście na poziomie dziecka samoświadomość dopiero zaczyna się rozwijać. Ważnym elementem owego samorozwoju jest świadomość własnej wartości i godności. Każde dziecko, nawet niepozorne czy nawet to sprawiające kłopoty swoim opiekunom, jest chciane i kochane, posiada swoją godność i jest ważnym i potrzebnym członkiem społeczności, w której żyje: rodziny, klasy, szkoły, narodu. Wnosi do niej swój niepowtarzalny rys.

Godność ojcostwa

Doświadczenie wartości i godności ojcostwa jest jednym z najwcześniejszych doświadczeń dziecka. W miarę upływu lat, począwszy od okresu szkolnego, doświadcza ono ze strony ojca nie tylko jego funkcji opiekuńczej, ale także jego wsparcia moralnego oraz autorytetu i wzoru. Jest to bardzo ważny aspekt rozwoju dziecka, odmienny od doświadczeń związanych z matką. Te dwie role nie są wymienne. Dlatego tak ważne w wychowaniu dziecka jest dojrzałe ojcostwo, będące rzeczywistym autorytetem i oparciem dla rozwijającej się osobowości dziecka.

Godność macierzyństwa

Relacja dziecka z matką jest relacją najwcześniejszą i pozostaje bardzo silna emocjonalnie do końca życia. To matka jest najważniejszą i pierwszą osobą w życiu dziecka. Troska i poczucie bezpieczeństwa doświadczane we wczesnym etapie życia przez dziecko jest doświadczeniem, które daje poczucie bezpieczeństwa w późniejszym życiu człowieka. Styl więzi, jaką tworzymy z matką we wczesnym dzieciństwie, wpływa na nasze późniejsze związki i przyjaźnie. Chłodna emocjonalnie, niedostępna i zbyt wymagająca matka jest powodem wielu zaburzeń psychicznych w wieku dorosłym. Osobom tak wychowanym sprawia dużą trudność zaufanie czy bliskość z innymi. Natomiast osobom, które tworzyły bezpieczną więź z matką, łatwiej przychodzi nawiązywanie satysfakcjonujących relacji w przyszłości.

Godność braterstwa

W pierwszym etapie edukacji wczesnoszkolnej dziecko, nawiązując nowe kontakty społeczne w klasie, jednocześnie uczy się tworzenia i podtrzymywania nowych relacji w grupie. Tworzy się wspólnota i braterstwo – dzieci mają wspólne cele i zainteresowania, łączy je wzajemna przyjaźń i bliskość. Na tych wartościach owo braterstwo się buduje i wzmacnia. We wspólnocie klasowej, a także szkolnej jest wiele okazji do wspólnego, braterskiego działania (np. charytatywnego).

Znaczenie i godność rodziny wielopokoleniowej

Rodzina wielopokoleniowa daje wszystkim jej członkom poczucie bezpieczeństwa i zakorzenienia. Zarówno rodzice, jak i dziadkowie, a nawet pradziadkowie stają się częścią życia dziecka. Ich wartość w życiu najmłodszych jest nieoceniona. Dziadkowie często uczestniczą w procesie wychowawczym oraz opiece nad dzieckiem. Stają się dla niego, obok rodziców, autorytetami. Często najstarsi członkowie rodziny mają więcej czasu i uwagi dla dzieci niż rodzice, których pochłaniają rozmaite obowiązki dnia codziennego. Doświadczenie, wiedza i przeżycia ludzi starszych są cennym źródłem wiedzy dla młodego pokolenia. Warto, by dzieci miały jak najczęstszy i dobry kontakt ze wszystkimi członkami rodziny.

Wartość i znaczenie dzieciństwa

W świetle nauk psychologicznych, dzieciństwo jest bardzo ważnym okresem w życiu człowieka. To właśnie doświadczenia dzieciństwa kształtują później człowieka właściwie na całe jego życie. Każdy z okresów rozwoju dziecka – od prenatalnego aż po późny wiek szkolny – ma swoje znaczenie i wartość. Każdy z nich posiada swój sens i buduje przyszłą dojrzałość człowieka. Jest to czas zabawy i beztroski, ale też czas wytężonej pracy, poznawania świata, nabywania nowych umiejętności oraz intensywnego rozwoju psycho-fizycznego. Bardzo ważne w tym okresie są obecność i wparcie ze strony dorosłych, tak aby właściwie ukształtować człowieka dorosłego.

Wartość i znaczenie wieku dorastania. Wartość i znaczenie przemian związanych z wzrastaniem dziecka

Dziecko w wieku 6-7 lat dorasta, identyfikuje się również z rodzicem tej samej płci. Mama jest wzorem do naśladowania dla dziewczynki, tata – dla chłopca. Wzorzec, który obserwuje w domu (ale również w szkole) staje się wzorcem, który będzie mu bliski przez całe życie. Dlatego bardzo istotna jest obecność obojga rodziców, ich bliskość i otwartość wobec dziecka.

Nauka, jej znaczenie w życiu indywidualnym i społecznym

W wieku 6-7 lat dziecko rozpoczyna swoją przygodę z nauką. Jest to bardzo ważny etap w jego życiu. Od tego momentu dziecko, jeszcze z pomocą rodziców, zaczyna być odpowiedzialne za swoją edukację, rozwój intelektualny oraz rozwijanie własnych talentów. Nauka jest również istotnym elementem w życiu społecznym dziecka, ma ona znaczenie dla jego uspołecznienia, kształtuje osobowość i umiejętność współpracy w grupie rówieśniczej. Nauka pomaga dziecku w zrozumieniu otaczającego je świata jak również siebie samego.

Wartość i znaczenie oraz odpowiedzialność wieku dorosłego

Dzieci w wieku wczesnoszkolnym nabywają nowe umiejętności, między innymi uczą się odpowiedzialności za swoje czyny lub ich brak. Z każdym rokiem zakres odpowiedzialności powinien się poszerzać, tak, aby zakończenie edukacji szkolnej pokrywało się nie tylko z kompetencjami edukacyjnymi, ale również z dojrzałością osobową (psychiczną, społeczną, moralną, religijną etc.)

Ludzie starsi w moim życiu; ich godność i wpływ na moje życie

Ludzie starsi są częścią życia dziecka od wczesnego dzieciństwa. Są to najczęściej babcia i dziadek, ale także sąsiedzi i znajomi w podeszłym wieku. Ich wartość w życiu dziecka jest nieoceniona. Dziadkowie często uczestniczą w procesie wychowawczym oraz opiece nad dzieckiem. Stają się dla niego, obok rodziców, autorytetami. Często to dziadkowie mają więcej czasu i uwagi dla dzieci niż rodzice, których pochłaniają rozmaite obowiązki dnia codziennego. Doświadczenie, wiedza i przeżycia ludzi starszych są cennym źródłem wiedzy dla młodego pokolenia. Warto, by dzieci miały jak najczęstszy i dobry kontakt z dziadkami i ludźmi starszymi.

Wartość, piękno i dobro przyrody nieożywionej

Już na początkowym etapie edukacji szkolnej dziecko uczy się szacunku do przyrody ożywionej i nieożywionej. Jest to bardzo ważny aspekt rozwoju dziecka, które należy uwrażliwiać na otaczający je świat oraz na to, jak ważna jest ochrona środowiska naturalnego. Istnieje ścisły związek człowieka z przyrodą – niszczenie przyrody nie pozostaje bez wpływu na człowieka i w poważnym stopniu zakłóca ludzki dobrostan.

Wartość, piękno i bogactwo przyrody ożywionej: roślin i zwierząt

Od pierwszych lat edukacji szkolnej dziecko uczy się odpowiedzialności za środowisko przyrodnicze, szacunku do przyrody ożywionej i nieożywionej. Wie, że nasze życie jest związane z przyrodą, że jesteśmy jej częścią. Wyrządzanie szkód środowisku naturalnemu może obrócić się przeciwko człowiekowi. Dlatego należy chronić środowisko, mieć kontakt z przyrodą, znać własne naturalne otoczenie i pamiętać, że jest ono wartością wspólną.

Szkoła podstawowa Klasa I